27 / 8 / 1385 شنبه‌درس شمارهء ( 925 - 923 ) كتاب النكاح / سال نهم بسم الله الرحمن الرحيم ابواب المهور / التنازع قال المحقق صاحب الشرايع : « اذا خلى بالزوجة فادعت المواقعة فان امكن الزوج اقامة البينة بأن ادعت هى أن المواقعة قبلًا و كانت بكراً فلا كلام و الا هو منكر لما تدعيه و قيل القول قول المرأة عملًا بشاهد حال الصحيح فى خلوته بالحلائل و الاول أشبه » . اين بحث كه آيا با صرف خلوت ، دخول ثابت مىشود يا نه قبلًا بحث شده است و در اين‌جا به اشاره‌اى كوتاه اكتفا مىكنيم . در بحث خلوت با زوجه ، مرحوم صاحب جواهر علاوه بر خلوت ، قيود ديگرى اضافه كرده است مثل اين كه وقتى با زوجه خلوت شد و در تحقق مواقعه اختلاف كردند ، در اين اختلاف هنگامى مىتوان گفت « القول قولها يا القول قوله » ، كه براى هيچكدام مانعى نباشد ، چون ممكن است گاهى هر دو يا يكى از اينها مريض يا پير باشد يا زوجه موانع شرعى داشته باشد و مباشرت انجام نگيرد . اگر مقتضى در طرفين تام ، و مانع هم در طرفين مفقود باشد ، اينجا به نظر مىرسد كه براى متعارف اشخاص اطمينان به تحقق مواقعه حاصل مىشود ، و ميزان در حجيت اطمينان در مقام احتجاج و مواردى كه عمل شخصى نيست و حاكىخواهد احتجاج كند يا اشخاص ديگر مىخواهند اعتماد كنند ، حجيت عقلائى است و در اين موارد هم بناى عقلاء بر حجيت اطمينان وجود دارد . البته به نظر ما بايد بين اطمينان در موارد مختلف تفاوت قايل شد ، چنان كه اگر يك نفر ديدن ماه را ادعا كند ، نوع مردم اطمينان پيدا نمىكنند ، ولى اگر كسى بگويد كه زيد الآن نزد من بود و رفت ، براى نوع مردم در بسيارى از موارد اطمينان پيدا مىشود ،